***

Sattığınız ürünün ambalajı; markanızın logosu, kurumsal renkleri, yazı tipi kadar önemli bir şey daha var: Markanızın söyledikleri. Her marka, kitlesine bir “şey” sunuyor; bunun bir hizmet ya da ürün olması fark etmez. Sattığınız ürün ya da sunduğunuz hizmet hakkında konuşma üretmelisiniz. Bu, sizin başlattığınız bir konuşma olmalı ki kontrolü de sizde olsun.

Ürün ya da hizmetinizin ne olduğunu, kitlenize en açık ve sade şekliyle açıklamanız gerekir. Bunu, binlerce liralar harcayıp yapabileceğiniz gibi, nispeten daha az paralarla da başarabilirsiniz. Söz gelimi, kozmetik ürün satan markaların baş tacı ünlüler (celebrity), yüksek rakamlar alarak sizin yapmanız gereken işi yapmaya çabalarlar. Bir ünlünün, “Bakın ben bunu aldım, kullandım. Çok faydalı. Siz de kullanın.” demesi elbette bazı kitleler üzerinde etkili. Ancak ünlü kullanımı, verilmesi güç bir karar çünkü isminde karar kıldığınız ünlü, o saatten sonra sizin ürünüzünün temsilcisidir. Onun, özel hayatı dahil, yaptığı hatalar sizin markanıza da yansıyabilir. Başarısız ünlü kullanımının ülkemizde de birçok örneği var ancak seçtiğim örnek biraz klişe olmakla birlikte durumu çok iyi özetliyor: Pepsi ve Madonna faciası.

1989’da Madonna ve Pepsi, o zamanın en pahalı sözleşmesine imza attılar. Madonna yeni albümü arifesinde, ilk single’ı “Like A Prayer”ı Pepsi için yorumladı ve bir reklam filmi hazırlandı. Reklamın aldığı tepkiler son derece iyiydi, ta ki Madonna aynı parçanın klibinde siyah bir İsa’yı öpene dek. Bu durum, reklamcılık tarihinin en başarısız marka-ünlü kullanımı olarak tarihe geçti. Elbette imzaladığınız sözleşme size bazı haklar tanıyor; o ünlünün size tazminat ödemesi gibi. Ancak kaybettiğiniz müşterileri, kazandığınız tazminatla karşılayabilir misiniz?

Kendinisi KONY 2012 kampanyasının iç yüzünü açığa çıkarmaya adayan bir Tumblr bloğu olan Visible Children, Çarşamba günü bir kaç ilginç noktaya değinmiş:

‘Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Invisble Children’ın finans hareketleri halka açık. Geçen sene kuruluş $8,676,614 harcamış. Bunu sadace %32‘si doğrudan hizmete ayrılmış. Geri kalan para çalışanların maaşlarına, seyahat ve lojistiğe, ve film yapımına harcanmış. Bu oranlar idealden çok uzak ve finansal durumlarını başka kuruluşların incelemesine izin vermedikleri için Charıity Navigator, güvenilirliklerini 4 üzerinden 2 olarak veriyor.’

Invisible Children’ın 2011 bütçesi için tıklayın. Görebileceğiniz gibi $1,074,273 seyahat masraflarına, $1,724,993 da çalışan harcamalarına gitmiş. Ayrıca yine Visible Children’ın blog yazısına göre toplanan paralarla Kony’yle savaşan Uganda Ordusu’na yardım yapılıyor. Bunun neresi yanlış diyebilirsiniz. Ancak Uganda Ordusu’nun savaştığı Kony’nin ordusu, Kony’nin topladığı çocuk askerlerden oluşuyor. Yani iddiaya göre o çocukları kurtarmak için bağışlanan her para o çocuklara sıkılan kurşun olarak dönüyor. İroni?

Invisible Children’ın Better Business Bureau’s Wise Giving Alliance ile işbirliğine yanaşmaması da kuşkuları güçlendiriyor. BBBWGA’ya göre:

‘Alliance’ın hayır kuruluşlarını değerlendirmesine katılmak gönüllü olsa da, Alliance’a göre katılmayı reddetmek şeffalıktan korkmak anlamına geliyor.’

Bu konu hakkındaki bir başka eleştiriyi de sadece video izleyerek veya ‘Beğen‘ tuşuna tıklayarak bir etki yaratılmayacağını düşünenler yapıyor.

Örnek 1:

RT @al_dasilva: This is called slacktivism - the self-deluding idea that by sharing, liking, or retweeting something you are helping out.

07 March 2012 23:30 via TweetDeckReplyRetweetFavorite

@metromorning

Metro Morning

Örnek 2:

Invisible Children hakkındaki yukarıda belirttiğim tüm şüphelere katılsam da bu son görüşe katılmıyorum. Eğer birileri bu videoyu paylaşmasaydı Kony ismindeki caniden ne benim ne de tüm dünyanın haberi olmayacaktı.

Gelelim asıl meseleye. Bu tarz hareketleri desteklerken dikkatli olmak gerekiyor. Bu videoyu beğenmek’te veya paylaşmakta hiç bir sorun yok. Ancak bir kuruluşa maddi olarak yardım etmeden önce, paranın ne amaçla kullanıldığını da iyice araştırmak gerekiyor.

Aranızda Invisible Children’a maddi olarak yardım eden veye etmeyi düşünenler veya bu görüşe karşı çıkanlar, yorumlarınızı bekliyorum.

Tüm bunları derken, çok sevdiğim birisinde O’nu gördüm, ne bu dedim, Sony Ericsson Xperia X10i imiş. Hakikatan de “iyi” imiş. Ekran 4.2″, renk olarak düşük 65k, fakat Android işletim sistemi var üzerinde, micro sd kart girişi mevcut, batarya bildiğimiz çıkarıp görebildiğimiz bataryalardan . 2 gün boyunca 3g açık olarak kullandık telefonu, sonuç, mükemmel. Flash desteği var en başta, youtube’a o kullanışsız uygulamadan değil, kendi sitesinden direkt olarak bağlanabiliyoruz. Android işletim sistemi sağ olsun, birçok uygulama ücretsiz, reklamlar çok da önemli değil .Kamera 8.1 mp, Carl-Zeiss lensli, Sony ciddi el atmış gözüküyor bu noktada. Bu model neredeyse ilk çıkan smartphone modeli Sony’nin. Şimdi piyasada olan Arc S var, tam bir canavar. Tüm bu özelliklere, 16m renk , ayrıca 1.4ghz’lik bir işlemci ekleyin, karşınızda yeni dünya düzeni! Tamam abarttım birazcık ama, görünen o ki, donanım ve yazılımda, her ikisinde birden hızlı yenilikler getirdikçe Xperia serisi, IPhone’u aynen Nokia’ya yapıldığı gibi tahtından edecek. Benim fikrimi soracaksanız ki bu epeyce bellidir zaten, en uygun zamanda bir Xperia edinmek olacak. Aksini düşünmeyin, Xperia’dan şaşmayın.

İşe alım sürecinin en zorlu kısmı elbette mülakatlar ve sınavlar. Ancak, işe kabul edildikten sonra yapmanız gereken bürokratik işlemler de bir o kadar zorlu ve sıkıcı: Sabıka kaydı gibi. Eğer adli sicilimize güveniyorsak bu, birçoğumuz için “formalite”den fazlası değil. Ancak, internet sicilimiz için de aynı şeyi söyleyebilir miyiz? Sosyal medya monitoring ajanslarının gelişmesiyle, firmaların kendileri hakkında konuşan insanları takip etmeye başladığı bilinen bir gerçek. Ayrıca, birçok firmanın insan kaynakları çalışanının, işe alımdan önce, adayların isimlerini Google’da taradığı da aşikar. Hal böyle olunca, internette ne yaptığınız, dijital kimliğinizin nasıl göründüğü önem kazanıyor. Elbette, internetin günümüzde geldiği noktayı yıllar öncesinden tahmin etmek mümkün değildi. Google henüz 11 yaşında, Facebook ise 7. Ama hepsinin bugün geldiği noktada hayatlarımızdaki yerleri çok önemli. Bu denli genç bir mecrada, doğal olarak hatalar yapıldı. Facebook kullanıcılarının birçoğu tatilde çektirdikleri mayolu fotoğraflardan siyasi görüşlerine varıncaya kadar her şeyi sosyal ağları ile paylaştılar. Yaptığımız bu hataları birçoğumuz farkedemedik. Önce ebeveynler hesap oluşturmaya başladılar, sonra yöneticiler ve patronlar. Hal böyle olunca, çoğunlukla sakladığımız “şeyler” gün yüzüne çıktı. Ailesinden sigara içtiğini saklayanlar yakalandılar. İş gezisini tatile çevirenler, patronlarının azarını işittiler. Evet, resmi olarak adı konmasa da bir internet sicilimiz var!

Kabul etmek gerekir ki, bir mülakat sırasında eğer masanın karşısındaki kişi, sizin mayolu resminize bakıyorsa 1-0 mağlupsunuz demektir. “Ben gerekli önlemleri aldım!” demek çoğu zaman yeterli olamıyor. Bazen bir yerlerde unuttuğunuz, uzun zamandır ziyaret etmediğiniz hesaplarınızdan “ilginç” anılar çıkabiliyor. Siz unutsanız da ne yazık ki internet unutmuyor. Google CEO’su kendisine yöneltilen “mahremiyet ihlali” eleştirilerine şöyle karşılık veriyor: “Eğer açığa çıkmasını istemediğiniz şeyler varsa, belki de onları yapmamayı denemelisiniz!” Evet, internete aktarılan her türlü bilginin tamamen silinemeyeceği gerçeğini aklımızın bir köşesinde bulundurmalıyız. “Yükle” ya da “paylaş” butonuna basmakta acele etmemeliyiz. Zira, bazı masum paylaşımlar, başımıza büyük dertler açabilir.

ABD başkanı Barack Obama’nın seçim öncesi sosyal medyada yürüttüğü kampanyanın başarısı, neredeyse bütün otoritelerce kabul gördü. Obama, sosyal medyanın ve dolayısıyla internetin kendine sunduğu imkanları sonuna kadar kullandı. Günün sonunda, başkan koltuğuna oturdu. Ancak Obama’nın sosyal medya kullanımı ile ilgili yaptığı ilk açıklamalardan biri “sosyal medyada ne söylediğinize ve ne yaptığınıza dikkat edin” şeklinde oldu. Elbette Obama, bu sözlerle insanları sosyal medyayı kullanmamaya davet etmiyordu. Onlara sadece yakın gelecekteki tehlikeyi işaret ediyordu.

İnternet sicilinin başa bela olduğu örnekler azımsanmayacak kadar çok. İlk örnek ABD’den; kısa süre önce ABD’li bir öğretmen, MySpace’te yayınladığı bir fotoğraf yüzünden işinden kovuldu. Okulun yaptığı açıklama, işine son verilen öğretmenin, öğrencilerine kötü örnek olacak bir karede yer aldığı şeklindeydi. Mağdur öğretmen, bu karara karşı dava açtı. Acı olan, mahkemenin de okulla aynı fikirde olmasıydı: Resim “uygunsuz”du. Genç bir insanın belki biraz bilmeyerek, belki de biraz sorumsuzlukla paylaştığı bir fotoğraf onu işinden etti. İkinci örnek ise biraz traji-komik… Yıllar önce, bir doktor yaptığı yanlış ameliyat nedeniyle dava ediliyor ve cezaya çarptırılıyor. Ancak daha sonra, doktor bu davadan aklanıyor. Haberin yayınlandığı gazete yıllar sonra arşivine dijitale aktarma kararı alınca, doktorun traji-komik hikayesi başlıyor. Zira, doktorun adını internette taradığınızda, karşınıza ilk bu haber çıkıyor. Doktor bu haberin kaldırılması ya da en azından, diğer haberin de yayınlanması için dava açıyor çünkü doktor, bu haberin işlerine zarar verdiğini iddia ediyor. Son haber hem ülkemizden hem de çok yakın bir geçmişten: Geçtiğimiz akşam Twitter, “allahcc” hesabının sahibine ve takip edenlerine dava açılacağı haberi ile çalkalandı. “allahcc” hesabının dine hakaret unsuru içerdiği gerekçesiyle mahkemeye başvurulduğu söylentisi Twitter gündemine oturdu. Hesapta dine hakaret edildiği/edilmediği elbette tartışalacak bir durum. Ancak gerçek şu ki, internet yaptıklarımız yakından takip ediliyor.

Siz siz olun, dijital kimliğinize en az cüzdanınızda taşıdığınız kimlik kadar önem verin. Zira o, sizi dijital platformlarda tanımlar ve gerçek hayattaki kimliğiniz kadar önemlidir.

Bir önceki araştırma

Bu araştırma sadece Devlet üniversitelerini içermektedir. Eğer Vakıf üniversiteleri arasında yapılan karşılaştırmayı okumak istiyorsanız, http://www.sosyaltalebe.com/vakif-universitelerinin-sosyal-medya-kullanimi/ adresini ziyaret edebilirsiniz.

Vakıf Üniversiteleri yazımda “Üniversitelerimiz sosyal mecralara ne denli ilgi gösteriyor. Öğrencilerine daha yakın olmak için hangi alanlarda faaliyet gösteriyor. Bu alanlarda yapılan haberler ve duyurular ne sıklıkta güncelleniyor ve öğrencilerin isteklerine ne kadar kısa bir sürede cevap veriliyor ona değinmiştim.”

Bu yazımda da bu kez Devlet Üniversiteleri için rakamlara değineceğim.

Dinamik bir yapı olan sosyal mecralarda sayısal verileri kontrol etmek mümkün olmadığından sizlere vereceğim rakamsal bilgiler 30 Ocak 2012 Pazartesi tarihlidir.

“62 Vakıf Üniversitesinden 46’sı en az bir mecrada bulunurken, 16’sı hiçbir mecrada bulunmuyor. “46” üniversite facebook kullanırken, hem facebook hem de twitter kullananların sayısı “42” Dailymotion, Youtube ve Vimeo’dan herhangi birini kullananların sayısı ise “19”.

Vakıf Üniversitelerinde rakamlar böyle iken Devlet Üniversitelerinde rakamlar hiç iç açıcı değil.

105 Devlet Üniversitesi içinde sosyal mecraları kullanan üniversite sayısı 32’dir. 62 Vakıf Üniversitesinin 46’sının bu mecralardan birini kullanması, bu alanda vakıf ve devlet üniversiteleri arasında bir fark olduğunun göstergesidir.

32 Devlet Üniversitesi içinde facebook mecrasını hepsi kullanırken, twiter’ı 28 üniversite kullanmaktadır. Twitter kullanmayanların sayısı 4’tür.

Facebook ve twitter’da zirve de İstanbul Üniversitesi var. 15.773 kişi facebook’ta, 4.232 kişi twitter’da takipçisi bulunan İstanbul Üniversitesi geçtiğimiz Kasım Ayı’na kadar bu mecralarda İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ardında 2. Sırada bulunuyordu.

Vakıf Üniversitelerinde facebook’ta Zirve Üniversitesi (26.033), twitter’da Yeditepe Üniversitesi (5.520) 1. Sıradaki yerlerini korumaktadır.

32 Devlet Üniversitesinde Youtube, Vimeo ve Dailymotion video sitelerini kullananların sayısı “12”dir.

Facebook Kullanımı

Üniversitelerin Facebook Kullanımı (Büyütmek için grafiğin üzerine tıklayın)

Twitter Kullanımı

Üniversitelerin Twitter Kullanımı (Büyütmek için grafiğin üzerine tıklayın)

Rakamlar

Türkiye’nin facebook kullanıcı sayısı 31 milyonu geçmiştir. Avrupa’da lider, Dünya genelinde altıncı sıraya gelmiştir.

Türkiye’deki Twitter kullanıcı sayısı ise 5 milyona yaklaşmış durumdadır.

Sayılar böyle olunca 73 Devlet Üniversitesinin neden bu platformlarda yer almadıklarını merak etmiyor da değiliz.

Yavaş da olsa üniversiteler sosyal medyada kendilerine ayrılan yerleri alıyorlar, almalılar da. O kadar çok fake hesap mevcut ki bunları ayırt etmek çok zor. Sayfayı önce üniversite sayfası diye açıyorlar daha sonra reklam alanına dönüştürüyorlar. Bunun önüne geçmek için resmi hesapların açılması ve aktif bir biçimde kullanılması gerekir. Eğer üniversitenizin resmi hesapları yoksa yetkili kişilere talepte bulunmalısınız.

Üniversiteler sosyal medyayı tanıtım ve reklam için kullanmamalı, öğrencilerin öneri ve şikayetlerine kulak vermeli ve akademisyenler ile öğrencileri buluşturmalıdırlar.

Girişimcilik eğitimleri kapsamında, biri girişimci adaylarına yönelik ve diğeri firma sahibi girişimcilere olmak üzere iki ayrı eğitim programı hazırlanmıştır.

1. Girişimci Adayları için ” KOSGEB Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi “ 
Başvurular sonucu Seçici Kurul tarafından belirlenen 100 girişimci adayına “KOSGEB Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi“ adlı 60 saatlik bir eğitim verilecektir. Eğitim 25’şerli sınıflar halinde, Şubat ve Mart aylarında gerçekleştirilecek olup, eğitimi başarıyla tamamlayanlara KOSGEB Sertifikası ve başarılı bulunan 20 katılımcıya 12 saatlik ücretsiz danışmanlık hizmeti verilecek ve bu katılımcılar KOSGEB’in 27.000 TL’lik geri ödemesiz maddi desteğini almaya hak kazanacaklar. Tüm başarılı adaylardan seçilecek 4 kişi ise Boğaziçi Üniversitesi mentorluğunda çalışma ortamı bulma şansı yakalayacak. Tüm eğitimler Boğaziçi Üniversitesi Kampüsü’nde yapılacak olup BÜYEM’le ortaklaşa yönetilecek.

60 saatlik sınıf içi ders ve atölye çalışmalarını kapsayan “Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi” dört modülden oluşmakta:

Modül 1 – Girişimciliğe Giriş (9 saat)
● Girişimcilik özelliklerinin sınanması,
● İş fikri geliştirme
● Yaratıcılık egzersizleri

Modül 2 – İş Planı Kavramı ve Öğeleri (18 saat)
● Pazar araştırması
● Pazarlama planı
● Üretim planı
● Yönetim planı
● Finansal plan

Modül 3 – Atölye Çalışmaları (24 saat)
● İş Planı öğelerinin pekiştirilmesine yönelik atölye çalışmaları
● Pazar araştırması
● Pazarlama planı
● Üretim planı
● Yönetim planı
● Finansal plan

Modül 4 – İş Planının Hazırlanması ve Sunumu (9 saat)
İş Planının yazılması ve sunumunda dikkat edilecek hususlar

2. Firma Sahibi Girişimciler için “İş Geliştirme Eğitimi” (72 Saat)
Başvurular sonucu Seçici Kurul tarafından belirlenen 50 girişimciye “İş Geliştirme Eğitimi” adlı 72 saatlik bir eğitim verilecek. Eğitim 25’şerli iki grup halinde, Şubat ve Mart aylarında gerçekleştirilecek olup başarılı bulunan 10 katılımcıya 12 saatlik ücretsiz danışmanlık hizmeti verilecektir. Tüm başarılı adaylardan seçilecek 4 kişi ise Boğaziçi Üniversitesi mentorluğunda çalışma ortamı şansını yakalayacaklar. Tüm eğitimler Boğaziçi Üniversitesi Kampüsünde yapılacak olup BÜYEM’le ortaklaşa yönetilecek.

72 saatlik sınıf içi ders ve atölye çalışmalarını kapsayan “İş Geliştirme Eğitimi” altı modülden oluşmaktadır:

Modül 1 – Kişisel Yönetim Becerileri
● Yaratıcılık
● Özgüven oluşturma
● İletişim becerileri
● İkna ve müzakere teknikleri
● Networking
● Takım çalışması
● MindMap
● Sunum becerileri

Modül 2 – Pazarlama ve Satış
● Fikir nasıl işe dönüşür?
● İş Geliştirme / ticarileştirme
● Uluslararası ve yerel trendler
● Araştırma metotları
● Pazara inme stratejileri
● Satış teknikleri
● Reklam ve PR
● E-ticaret ve e-pazarlama

Modül 3 – İK ve İş hukuku
● Seçme yerleştirme
● Mülakat
● Performans yönetimi
● İlgili kanunlar
● Çalışan hakları
● Sözleşme örnekleri

Modül 4 – Stratejik İş Planlama
● Strateji, planlama
● İş planı geliştirme
● İş modeli tasarımı

Modül 5 – Finansal Yönetim
● Finansal tablolar
● Muhasebe teknikleri
● Finansal modelleme
● Fon kaynakları ve maliyetleri
● Devlet destekleri ve hibeler

Modül 6 – İnovasyon-Operasyonel Yönetim
● İş akışı ve süreçler
● Teknoloji ve verimlilik
● Bilişim teknolojileri
● Kalite yönetim sistemleri

Başvurularınızı http://bit.ly/xZZwqD adresinden yapabilirsiniz.

Sosyal medya markaların, hedef kitlelerine ulaşabilmeleri için en kolay ve görece en az maliyetli mecradır. Hal böyle olunca son zamanlarda, birçok marka sosyal medya kanallarından pazarlama faaliyetleri yürütmeye başladı. Ancak her pazarlama faaliyeti başarılı olabilir mi? Elbette hayır. Öncelikle markanız ne olursa olsun yani ister Apple olun, ister sektöre yeni girmiş bir firma, öncelikle ürününüzün avantajlarını ve farklı yönlerini hedef kitlenize aktarmanız gerekir. Kısacası, hedeflediğiniz kitlenin bu ürün ya da hizmeti satın alması için, onlara haklı bir gerekçe sunmalısınız. Bunu yaparken dikkat etmeniz gereken nokta gerçekçi olmak ve asla ürününüzün/hizmetinizin özelliklerini abartmamaktır. Zira, yaptığınız reklam/pazarlama faaliyeti gerçeği yansıtmıyorsa tüketicileriniz ürünüzü en iyi ihtimalle bir kez satın alacak, daha da kötüsü yaşadığı deneyimi sosyal ağları ile paylaşarak markanızın güvenilirliğine zarar verecektir. Ürün ya da hizmetinizi, potansiyel müşterilerinize tanıtabilmenin en kolay yolu, onları mağazalarınıza ya da satış noktalarınıza çekebilmektir.

Sosyal medyada yeni müşteriler elde etmek için en sık kullanılan yollardan biri, potansiyel müşterilere küçük yarışmalarla ödüller vermektir. Bu yöntem nispeten başarılıdır. Ancak eğer bu yöntemi tercih ediyorsanız, elbette bunu doğru bir şekilde yapmalısınız. Şöyle ki, “onuncu yorumu yapan kişiye tablet bilgisayar” şeklinde yarışmalar düzenlemek, suni bir kitle oluşturacaktır. Ayrıca “yorum yapmak” kolay bir aktivite olduğu için markanızı farketmeden “önemsiz” konumuna düşüreceksiniz. Bunun yerine, potansiyel müşterinizi markanızı tanımaya ve ürünlerinizi deneyimlemeye yöneltecek yarışmalar geliştirirseniz, yukarıda bahsedilen sorunlarla karşılaşmazsınız. Örnek verecek olursak, dünyaca ünlü ayakkabı ve aksesuar markası Jimmy Choo kısa süre önce şöyle bir yarışma geliştirmişti; Jimmy Choo’nun marka elçisi, Jimmy Choo mağazalarını geziyor ve takipçilerine yerini bildiren bir ileti gönderiyordu. Belirtilen lokasyonlarda check-in yapanlar, bu elçinin özel sürprizleri ile karşılaşıyordu. Böylece Jimmy Choo, küçük ve eğlenceli bir oyunla mağazalarına müşteri çekiyordu. Böylece bir nevi, müşterilerini Jimmy Choo ürünlerini deneyimlemeye yöneltiyordu. Zira, bu mağazaya gidenlerin kadın olduğunu düşünürsek, birkaç ayakkabı ya da çanta denemeden mağazayı terketmeyeceklerini hepimiz biliyoruz. Buna benzer yarışmalar diğer markalar için de geliştirilebilir. Örnekte de görüldüğü üzere, burada önemli olan nokta müşterilere, mümkün olduğunca ürün/hizmeti deneyimleme fırsatı sunabilmektir. Eğer satış danışmanlarınız yeterince eğitimli ve yetenekli ise, bu yolla, ürün ya da hizmetinizin satışlarını artırabilecektir.

Sosyal medya üzerinden pazarlama faaliyeti yapılırken düşülen bir diğer hata, halihazırdaki müşterilere “ilgisiz” davranmak ya da onları “unutmak”tır. Financial Times’ın dünyanın en büyük dördüncü gurusu olarak tanımladığı pazarlama duayeni Philip Kotler, “A’dan Z’ye Pazarlama” adlı kitabında bu durumu şöyle yorumlamaktadır; “Şirketler sadık müşterilerini ödüllendirmelidir. Ne var ki, çoğu kez şirketler, yeni müşterilerine eski müşterilerine sunduklarından daha iyi bir anlaşma sunmaktadır.” Kotler’in de belirttiği gibi, sadık müşterilerinizi “unutmanız” onları üzecek ve diğer markalara yönlendirecektir. Kısacası, sosyal medyada yeni müşteriler kazanmak için markanızla alakası olmayan kimselere binlerce liralık hediyler dağıtmak yerine, sadık müşterilerinizi mutlu edecek ve onların kendilerini “önemli” hissetmelerini sağlayacak işler yürütün. Zira, onları ne kadar mutlu ederseniz, onlar da size o kadar yeni müşteriler kazandıracaktır. Yine üstad Kotler’in aktardığı gibi, en başarılı pazarlama faaliyeti dahi yakın bir arkadaşın tavsiyesinden daha etkili olamaz. Bu duruma örnek olacak bir faaliyet, çok kısa süre önce Bilkom tarafından yürütüldü; Bilkom’un iDede’si, yılbaşı arifesinde başta İstanbul ve İzmir olmak üzere çeşitli lokasyonlarda yer bildirimleri yaparak, yanına gelen Apple’cılara sürpriz hediyeler dağıttı. Böylece hem Apple müşterisi mutlu oldu, hem de Bilkom markasını sosyal medyada daha fazla duyurma imkanı elde etti.

Yeni müşteri kazanmak elbette önemli ancak, bu yeni müşterileri nasıl kazandığınız daha da önemli. Onları markanızla etkileşim kurmaya yöneltebiliyorsanız ve daha sonraki zamanlarda da sizin ürünlerinizi kullanmaya ikna edebiliyorsanız, başarılı olmuşsunuz demektir. Aksi halde, markanızla uzaktan yakından ilgisi olmayan birine boş yere bir “hoşluk” yapmış olursunuz.

Protecting Children from Internet Pornographers Act of 2011 (PCIPA)

Türkçe çevirisi “Çocukları İnternet Pornocularından Koruma Hareketi –2011”olan bu yasa tasarısı her ne kadar çocukları korumak gibi masum bir amaca hizmet ediyor gibi görünse de aslında internetteki tüm gizliliğimizi elimizden alan uygulamalar içeriyor. Çocukları pornografiden korumak denildiğinde Türkiye olarak aklımıza ilk olarak geçen seneki internet filtreleri geliyor. Filtre durumunda devlet, kullanıcının dahil olduğu pakete göre “sakıncalı” bulduğu bazı sitelere erişimi engelliyordu. Bu konu kullanıcıların internet üzerindeki öz-denetimi, sitelerin hangi kriterlere göre engellendiği ve insanların seçtiği pakete göre fişlenmesi açılarından tartışılmıştı. Şaşırabilirsiniz ama Lamar Smith’in bu yasa tasarısı site engelleme içermiyor.

Yasa İçeriği

Lamar Smith tarafından Mayıs 2011’de sunulan, 28 Temmuz’da da onaylanarak kongrede oylanmayı bekleyen bu tasarı kısaca şöyle tanımlanıyor: “Çocuk pornosu satışına, dağıtımına veya alımına finansal olarak destek vermek suç sayılacak. Ayrıca tüm internet servis sağlayıcıları internet müşterilerinin adresleri, banka ve kredi kartı bilgileri dahil olmak üzere internet aktivitelerini 18 ay boyunca kayıt altında tutmak zorunda olacak. Bu bilgiler yalnızca şüpheli durumlarda kullanılacak.” Tabi bu noktada belki de Amerikan sisteminin Türk sisteminden daha özgürlükçü (!) olduğunu söyleyebiliriz: Her siteye girebilirsiniz, ama her hareketinizi izliyor olacağız!

Eleştiriler

Normal şartlarda bir suç durumunda yalnızca şüphe duyulan kişinin bilgileri araştırılırken, bu tasarıyla birlikte tüm internet müşterileri potansiyel suçlu sayılmış olacak. Hukuk bürolarının yanında mahkeme celbine sahip tüm devlet kurumları – muhtemelen FBI – tarafından denetlenme olanağı olan bu bilgilerin başka bir amaç için kullanılmayacağının garanti edilememesinin yanında bu durum neredeyse tüm kullanıcıların fişlenmesi demek olacaktır. Bunun yanında tasarı mobil ve kamusal alandaki kablosuz internet ağlarını içermediği için çocuk pornosu ticareti yapacaklar bu alanlara yöneleceklerinden, bu durum tasarının aslında ücretsiz doküman paylaşımı yapanları izleme amaçlı olduğunu düşündürüyor.

Her ne kadar tüm bu olaylar bu yazının başlığına da konu olan Lamar Smith’in internet takıntısının altından çıkıyor gibi görünse de biliyoruz ki bu yasa tasarılarına destek veren birçok devlet kurumu ve özel şirket var. Bu kurumların çıkarlarının artık insanların gizlilik ve bilgi paylaşımı gibi temel haklarını çiğneme noktasına geldiği görülüyor. Amerikan vatandaşları olmayanlar Amerikan yasalarına tabi olmasalar da tüm önemli internet siteleri bu yasalara tabi olduğu için diğer ülkelerdeki kullanıcıların da bu izlemeye takılmaları mümkün olabilir. Bu nedenle birkaç hafta daha dünya genelinde internet özgürlüğü tartışmaları devam edecek gibi görünüyor.