Bu hafta internet caiması açısından çok hareketli bir haftaydı. SOPA yasa tasarısı oylamasının yaklaşmasıyla birlikte Wikipedia, Google, Reddit ve İnci Sözlük gibi birçok site gerek logosuna siyah bant çekerek gerekse bir gün kapanarak tasarıyı protesto ettiler. Bu protestolar birçok insanın ilgisini internet sansürüne yöneltti ve imza kampanyalarına destek arttı. Fakat bu gerilimin kopma noktasına geldiği an şüphesiz ki Anonymous adlı hacker grubunun Megaupload sitesinin FBI tarafından kapatılması üzerine Adalet Bakanlığı ve Universal Music gibi tasarıya destek veren kurumların sitelerini erişilmez hale getirmesiydi. Bunun üzerine tasarının mimarı Lamar Smith, SOPA oylamasının ertelendiğini ve tasarının daha uygun bir hale getirilmek üzere değiştirileceğini duyurdu. Bu haber tüm bilinçli internet kullancılarını rahatlatsa da Lamar Smith’in kullanıcı güvenliğini ve özgürlüğü tehdit eden başka bir yasa tasarısı daha hazırladığı, hatta bunun da onaylanıp oylanmayı beklediği ortaya çıktı.
Protecting Children from Internet Pornographers Act of 2011 (PCIPA)
Türkçe çevirisi “Çocukları İnternet Pornocularından Koruma Hareketi –2011”olan bu yasa tasarısı her ne kadar çocukları korumak gibi masum bir amaca hizmet ediyor gibi görünse de aslında internetteki tüm gizliliğimizi elimizden alan uygulamalar içeriyor. Çocukları pornografiden korumak denildiğinde Türkiye olarak aklımıza ilk olarak geçen seneki internet filtreleri geliyor. Filtre durumunda devlet, kullanıcının dahil olduğu pakete göre “sakıncalı” bulduğu bazı sitelere erişimi engelliyordu. Bu konu kullanıcıların internet üzerindeki öz-denetimi, sitelerin hangi kriterlere göre engellendiği ve insanların seçtiği pakete göre fişlenmesi açılarından tartışılmıştı. Şaşırabilirsiniz ama Lamar Smith’in bu yasa tasarısı site engelleme içermiyor.
Yasa İçeriği
Lamar Smith tarafından Mayıs 2011’de sunulan, 28 Temmuz’da da onaylanarak kongrede oylanmayı bekleyen bu tasarı kısaca şöyle tanımlanıyor: “Çocuk pornosu satışına, dağıtımına veya alımına finansal olarak destek vermek suç sayılacak. Ayrıca tüm internet servis sağlayıcıları internet müşterilerinin adresleri, banka ve kredi kartı bilgileri dahil olmak üzere internet aktivitelerini 18 ay boyunca kayıt altında tutmak zorunda olacak. Bu bilgiler yalnızca şüpheli durumlarda kullanılacak.” Tabi bu noktada belki de Amerikan sisteminin Türk sisteminden daha özgürlükçü (!) olduğunu söyleyebiliriz: Her siteye girebilirsiniz, ama her hareketinizi izliyor olacağız!
Eleştiriler
Normal şartlarda bir suç durumunda yalnızca şüphe duyulan kişinin bilgileri araştırılırken, bu tasarıyla birlikte tüm internet müşterileri potansiyel suçlu sayılmış olacak. Hukuk bürolarının yanında mahkeme celbine sahip tüm devlet kurumları – muhtemelen FBI – tarafından denetlenme olanağı olan bu bilgilerin başka bir amaç için kullanılmayacağının garanti edilememesinin yanında bu durum neredeyse tüm kullanıcıların fişlenmesi demek olacaktır. Bunun yanında tasarı mobil ve kamusal alandaki kablosuz internet ağlarını içermediği için çocuk pornosu ticareti yapacaklar bu alanlara yöneleceklerinden, bu durum tasarının aslında ücretsiz doküman paylaşımı yapanları izleme amaçlı olduğunu düşündürüyor.
Her ne kadar tüm bu olaylar bu yazının başlığına da konu olan Lamar Smith’in internet takıntısının altından çıkıyor gibi görünse de biliyoruz ki bu yasa tasarılarına destek veren birçok devlet kurumu ve özel şirket var. Bu kurumların çıkarlarının artık insanların gizlilik ve bilgi paylaşımı gibi temel haklarını çiğneme noktasına geldiği görülüyor. Amerikan vatandaşları olmayanlar Amerikan yasalarına tabi olmasalar da tüm önemli internet siteleri bu yasalara tabi olduğu için diğer ülkelerdeki kullanıcıların da bu izlemeye takılmaları mümkün olabilir. Bu nedenle birkaç hafta daha dünya genelinde internet özgürlüğü tartışmaları devam edecek gibi görünüyor.
Geçmez o yasa.